Szczelina śmierci…

230 lat temu, 7 lutego 1784 roku wykrwawił się i zastygł na wieki jeden z największych zabójców naszej ery – wulkan Laki. Podczas ośmiomiesięcznej erupcji, ze 135 kraterów rozciągniętych na przestrzeni 25 km, Ziemia wypluła blisko 15 miliardów m³ bazaltowej lawy i 20 milionów ton gazów siarczanych. Przerażająca siła erupcji wynosiła pióropusze pyłu na wysokość 15 km, do stratosfery. Wybuch miał katastrofalne konsekwencje dla rolnictwa i transportu całej północnej półkuli. Spowodował klęski nieurodzaju, fale głodu i niezadowolenia społecznego oraz załamanie się gospodarek w Wielkiej Brytanii i Francji, co w konsekwencji w 1789 roku doprowadziło do wybuchu Wielkiej Rewolucji Francuskiej. Obecnie uważa się, że erupcja Laki miała wpływ również na zmianę azjatyckiego cyklu monsunowego, który spowodował falę głodu w Egipcie, a jedno z eskimoskich plemion – Kauwerak na północnym zachodzie Alaski, na skutek działania żywiołu całkowicie pożegnało się z historią.

Reklama

Najwięcej bezpośrednich szkód materialnych, Laki spowodował w swoim domu – na Islandii…
Trzęsienia ziemi towarzyszące erupcji zniszczyły większość budynków na południu wyspy, a lawa pokryła 580 km² terenu, który do dzisiaj stanowi przerażająco księżycowy, lekko omszały, ale wciąż monumentalny pomnik potęgi Natury. Najgroźniejszym następstwem wybuchu były trujące gazy wulkaniczne, które spowodowały śmierć ponad 50% pogłowia i ogromne straty upraw. Sir John Cullum z „Royal Society” zanotował, że rośliny więdły, a liście owsa i żyta wyglądem zaczęły przypominać pleśń. Dodatkowo, gwałtowne ocieplenie klimatu utrudniło magazynowanie mięsa i wyspa szybko zamieniła się w głodową pułapkę, zabijając ok. 25% ludności wyspy. Próby ratowania sytuacji przez ówczesną „koronę duńską’ (Islandia była pod panowaniem Danii do 1944 r.) zakładały przesiedlenie mieszkańców na kontynent, ale dumni Islandczycy mieli zupełnie inne plany…

Szacuje się, że na skutek erupcji wulkanu Laki, na całym świecie zmarło minimum 5 milionów ludzi, co czyni to zdarzenie najbardziej śmiercionośnym w historii naszej cywilizacji.